Sözlük

Yalın üretim ve dijital dönüşümde sık geçen kavramların kısa ve sade tanımları.

Yalın üretim

5S

İş alanını düzenlemenin beş adımı: ayıkla, düzenle, temizle, standartlaştır, sürdür.

Andon

Bir sorun olduğunda operatörün hattı uyarmak için kullandığı ışıklı ya da sesli sinyal.

Çekme sistemi

Üretimin tahmine göre değil, bir sonraki adımın gerçek ihtiyacına göre başlatılması.

Değer akışı haritası (VSM)

Bir ürünün hammaddeden müşteriye kadar geçtiği tüm adımların, süre ve stoklarla birlikte tek sayfada çizilmesi.

Gemba

İşin gerçekten yapıldığı yer; üretim sahası.

İsraf (muda)

Müşteri için değer yaratmayan her faaliyet. Yedi klasik israf: fazla üretim, bekleme, taşıma, fazla işlem, stok, gereksiz hareket, hata.

Jidoka

Bir hata oluştuğunda makinenin ya da operatörün üretimi durdurabilmesi; kaliteyi sürecin içine yerleştirmek.

Kaizen

Küçük, sürekli ve herkesin katıldığı iyileştirme.

Kanban

Ne zaman, ne kadar üretileceğini ya da taşınacağını gösteren kart veya sinyal.

Poka-yoke

Hatanın yapılmasını ya da fark edilmeden geçmesini engelleyen basit düzenek.

SMED

Kalıp ve ürün değiştirme süresini dakikalar seviyesine indirme yöntemi.

Standart iş

Bir işin bugün bilinen en iyi yöntemle nasıl yapılacağının yazılı hâli: takt süresi, iş sırası, standart stok.

Takt süresi

Müşteri talebini karşılamak için bir ürünün ne sıklıkla tamamlanması gerektiği. Kullanılabilir süre ÷ talep edilen adet.

Çevrim süresi

Bir operatörün ya da makinenin bir birimi tamamlamak için gerçekte harcadığı süre.

Ölçüm

OEE (toplam ekipman etkinliği)

Kullanılabilirlik × performans × kalite. Makinenin planlanan sürede, ideal hızda ve hatasız üretebileceğinin ne kadarını ürettiğini gösterir.

MTBF / MTTR

Arızalar arası ortalama süre / ortalama onarım süresi. Bakımın etkinliğini izlemek için kullanılır.

İlk seferde doğru (FPY)

Yeniden işlem ya da tamir gerekmeden ilk seferde sağlam çıkan ürünlerin oranı.

Dijital dönüşüm

ERP

Kurumsal kaynak planlama. Satış, satın alma, stok, finans ve planlamanın tek sistemde yönetilmesi.

MES

Üretim yürütme sistemi. ERP’deki planı sahaya indirir; iş emirlerini, duruşları, üretim ve kalite verisini anlık izler.

İzlenebilirlik

Bir ürünün hangi hammadde, makine, operatör ve partiyle üretildiğinin geriye doğru bulunabilmesi.

IIoT

Endüstriyel nesnelerin interneti. Makine ve sensör verisinin ağ üzerinden toplanması.

Dijital ikiz

Fiziksel bir makinenin, hattın ya da sürecin gerçek veriyle güncellenen sanal modeli.

ISO/IEC 27001

Bilgi güvenliği yönetim sistemi standardı. Dijitalleşen fabrikada verinin gizliliğini, bütünlüğünü ve erişilebilirliğini korumak için çerçeve sunar.